Langdurige ziekte en de kennismigrantenvergunning

_{Door Thomas van Estrik}

Een kennismigrant die ziek wordt, denkt waarschijnlijk eerst aan mogelijke arbeidsrechtelijke gevolgen. Blijft het salaris doorlopen? Hoelang duurt het herstel? Maar ziekte kan ook gevolgen hebben voor het verblijfsrecht. Als het inkomen tijdens ziekte daalt tot onder de salarisnorm voor kennismigranten, kan het verblijfsrecht in gevaar komen.

Stel: een kennismigrant van 35 jaar verdient € 6.500 bruto per maand. In 2026 is de salarisnorm voor kennismigranten van 30 jaar en ouder € 5.942 bruto per maand. Als de werknemer tijdens ziekte nog 70% van het loon ontvangt, daalt het salaris naar € 4.550. Daarmee zakt het loon onder de salarisnorm.

Loondaling bij ziekte

Een loonbetaling van 70% kan arbeidsrechtelijk zijn toegestaan, maar levert verblijfsrechtelijk mogelijk een risico op: een kennismigrant moet immers steeds aan de voorwaarden voor zijn verblijfsvergunning blijven voldoen. De IND kan bij een loondaling opnieuw beoordelen of dat nog zo is.

Meldplicht van werkgever (erkende referent) en werknemer (kennismigrant)

Een (erkende) referent moet wijzigingen die gevolgen kunnen hebben voor het verblijfsrecht van een kennismigrant als regel binnen vier weken bij de IND melden. Dat geldt onder meer wanneer de kennismigrant niet langer aan de salarisnorm voldoet. Ook de kennismigrant heeft een informatieplicht.

Een melding leidt niet automatisch tot intrekking van de verblijfsvergunning, maar de IND zal naar aanleiding van een melding wel onderzoeken of nog aan de verblijfsvoorwaarden wordt voldaan en, als dat niet zo is, of dat een reden is om de verblijfsvergunning in te trekken.

Welke salarisnorm geldt en welke loonbestanddelen tellen mee?

Bij loondaling door ziekte moet worden berekend of het nieuwe loonbedrag nog voldoet aan het toepasselijke loonbedrag. Het is dan te kort door de bocht om te kijken of het bruto-basisloon gelijk is aan het normbedrag in het jaar waarin de loondaling plaatsvindt.

De toepasselijke salarisnorm is namelijk niet altijd het huidige normbedrag: het is het normbedrag dat gold in het jaar waarin de huidige verblijfsvergunning werd aangevraagd. Was de kennismigrant op dat moment bijvoorbeeld jonger dan 30 jaar of kwam de kennismigrant in aanmerking voor het verlaagde salariscriterium, of is de huidige verblijfsvergunning vier jaar geleden aangevraagd, dan kan dat eerdere – lagere – normbedrag nog steeds van toepassing zijn. Bij een verlenging van de verblijfsvergunning of een verandering van werkgever geldt het normbedrag van het jaar waarin de verlengingsaanvraag werd ontvangen of de wijziging van werkgever plaatsvond.

Ook is belangrijk dat naast het basissalaris ook vaste toeslagen kunnen meetellen als zij contractueel zijn vastgelegd en iedere maand worden uitbetaald. Vakantiegeld, loon in natura en variabele of onzekere loonbestanddelen tellen niet mee.

Wat is het risico?

Als het loon onder de salarisnorm komt, kan de IND een intrekkingsprocedure starten. Dat gebeurt niet automatisch bij iedere tijdelijke daling, maar het risico is reëel.

Een intrekking kan ingrijpende gevolgen hebben voor de kennismigrant en eventuele gezinsleden. Voor werkgevers is daarbij ook van belang dat arbeidsrechtelijke verplichtingen, zoals loondoorbetaling en re-integratie, niet automatisch eindigen wanneer het verblijfsrecht vervalt.

Biedt de zoekperiode uitkomst?

Niet zolang het dienstverband voortduurt. De zoekperiode is namelijk bedoeld voor de situatie waarin het dienstverband eindigt en de kennismigrant nieuw werk moet vinden. De duur van de zoekperiode hangt af van de omstandigheden en de resterende geldigheidsduur van de verblijfsvergunning.

Als de werknemer bij het einde van het dienstverband al langere tijd niet aan de voorwaarden voldoet, kan de IND besluiten geen zoekperiode te geven. Beoordeel de situatie daarom goed zodra een loondaling dreigt en niet pas nadat die al heeft plaatsgevonden.

Welke oplossingen zijn mogelijk?

De meest directe oplossing is voorkomen dat het loon onder de salarisnorm komt. De werkgever kan bijvoorbeeld nagaan of het loon tijdens ziekte kan worden aangevuld. 

Soms is wijzigen naar een andere verblijfsvergunning mogelijk. Een Europese Blauwe Kaart kan bij een loondaling door ziekte gedurende het eerste jaar bijvoorbeeld meer bescherming bieden.

Heeft de kennismigrant al meer dan vijf jaar een vergunning? Dan zou wijziging naar een vergunning voor arbeid in loondienst mogelijk kunnen zijn. Bij deze vergunning hoeft namelijk niet aan de salarisnorm voor kennismigranten te worden voldaan.

Een overstap is niet altijd mogelijk. Onderzoek de opties daarom voordat het loon daadwerkelijk onder de norm komt. 

Voorkom dat ziekte een verblijfsrechtelijk probleem wordt

Daalt het salaris van een kennismigrant tijdens ziekte? Controleer dan nog voordat het loon daalt of nog aan de salarisnorm wordt voldaan. Tijdig handelen kan problemen met de verblijfsvergunning voorkomen. 

Om de verblijfsrechtelijke risico’s van een zieke kennismigrant te beperken, kan de volgende praktische checklist worden gebruikt:

1. Breng tijdig in kaart of, wanneer en met welk percentage het loon tijdens ziekte daalt.
2. Controleer welke salarisnorm voor de kennismigrant geldt. Kijk daarvoor wanneer de kennismigrant in dienst is gekomen, of het verlaagde looncriterium voor afgestudeerden voor hem geldt en, zo niet, of de kennismigrant toen jonger was dan 30. Kijk ook in welk jaar de huidige verblijfsvergunning werd aangevraagd en of naast het basissalaris ook vaste toeslagen en vergoedingen kunnen worden meegeteld.
3. Beoordeel of en binnen welke termijn de inkomensdaling bij de IND moet worden gemeld.
4. Onderzoek vóór de loondaling of aanvulling van het loon of wijziging naar een andere verblijfsvergunning mogelijk is.
5. Leg de beoordeling, de gemaakte keuzes en de communicatie over bovenstaande punten vast.

Advies

Bent u als werkgever of kennismigrant geconfronteerd met langdurige ziekte en twijfelt u of nog aan de voorwaarden van de verblijfsvergunning wordt voldaan? Neem dan tijdig contact met ons op. Wij brengen de verblijfsrechtelijke risico’s in kaart en adviseren u graag over passende maatregelen om de verblijfspositie van de kennismigrant zo goed mogelijk te beschermen.

Neem contact op