Dag van de Nederlander in het buitenland 2026

_{Door Hermie de Voer}

Op 3 september 2026 vond in Nieuwspoort in Den Haag de derde editie van de Dag van de Nederlander in het buitenland plaats. De zaal was tot de laatste stoel gevuld met Nederlanders die buiten Nederland wonen, terwijl bovendien meer dan 200 Nederlanders in het buitenland de livestream volgden. Centraal stond de dubbele nationaliteit en het wetsvoorstel dat dit mogelijk moet maken. Dat voorstel is in december 2016 ingediend door de PvdA en D66.

Ik nam deel aan het door Stichting Nederlanders buiten Nederland georganiseerde panelgesprek met professor Betty de Hart en de Tweede Kamerleden Bente Becker (VVD), Jan Schoonis (D66) en Fatihya Abdi (PRO). Het debat was scherp en uitgesproken: de voor- en nadelen van dubbele nationaliteit werden niet alleen onderling, maar ook rechtstreeks met de aanwezigen in de zaal besproken. Het debat is terug te kijken via deze link.

Het onderwerp dubbele nationaliteit leeft enorm onder Nederlanders die in het buitenland wonen, en terecht. Nederland is een van de weinige landen in de Europese Unie die nog altijd vasthoudt aan de hoofdregel dat je alleen Nederlander mag zijn en die dubbele nationaliteit zoveel mogelijk probeert te voorkomen. Ondertussen bestaan er al sinds 1 april 2003 verschillende uitzonderingen op die hoofdregel waardoor in een veelheid van gevallen meervoudige nationaliteit ontstaat, mogelijk is en toegestaan is.

Wat mij echter van dit debat vooral is bijgebleven, is de politieke uitweg die nu wordt verkend om alsnog een meerderheid voor het wetsvoorstel te vinden. Er wordt door sommige politieke partijen gedacht aan een amendement dat Nederlanders in het buitenland in staat stelt hun Nederlanderschap te behouden, terwijl de afstandseis voor nieuwkomers die in Nederland naturaliseren ongemoeid blijft. Dat onderscheid is naar mijn oordeel niet alleen moeilijk uit te leggen, maar kan ook neerkomen op ongerechtvaardigde ongelijke behandeling en daarmee op discriminatie. Het gaat immers om twee kanten van dezelfde medaille. De familiebanden van Nederlanders in het buitenland zouden dan zwaarder wegen dan de even reële familiebanden van expats en andere nieuwkomers in Nederland met de naasten die zij in hun land van herkomst hebben achtergelaten. De vraag dringt zich op of dit juridisch standhoudt, of dat hier simpelweg met twee maten wordt gemeten in situaties die in essentie gelijk zijn.

Voorlopig rest ons opnieuw niets anders dan geduld. De parlementaire behandeling van dit wetsvoorstel, dat al bijna tien jaar aanhangig is, is wéér uitgesteld — ditmaal tot 7 december 2026.

Heeft u vragen over dubbele nationaliteit? Neemt u dan vooral contact met ons op. Onze nationaliteitsexperts bespreken graag uw situatie met u.