Verlies van Nederlanderschap: een onderschat probleem met grote gevolgen

In het NPO1‑programma EenVandaag van 26 maart 2026 heeft onze collega Hermie de Voer kort toegelicht hoe problematisch het Nederlandse verbod op dubbele nationaliteit in de praktijk uitpakt. Het segment zoomt in op voetballers en andere topatleten. Maar dit raakt natuurlijk veel meer mensen dan alleen voetballers, marathonschaatsers of Nobelprijswinnaars.

Wie een andere nationaliteit aanneemt of zijn Nederlandse paspoort niet tijdig verlengt, verliest het Nederlanderschap en daarmee het Unieburgerschap. De gevolgen zijn groot. Zonder EU‑nationaliteit mag je niet in de EU verblijven, reizen of werken zonder de benodigde visa of vergunningen. Dit treft duizenden mensen, binnen én buiten de sport. De optieregeling om het Nederlanderschap terug te krijgen als het Europese evenredigheidsbeginsel is geschonden, is maar in 4% van de gevallen succesvol. Daarom is dit geen realistische manier om je Nederlanderschap en Unieburgerschap terug te krijgen.

Wetgeving dubbele nationaliteit

Het huidige verbod op dubbele nationaliteit lijkt niet meer aan bij de werkelijkheid van de 21ste eeuw aan te sluiten. Door de vele uitzonderingen in de Rijkswet op het Nederlanderschap is het systeem bijzonder complex én inconsistent. Mogelijk is in de praktijk een dubbele nationaliteit vaker wel toegestaan dan niet. Welk doel dient dan nog de afstandeis bij naturalisatie en het automatische verlies van het Nederlanderschap in de RWN? Ook ontbreekt een overtuigende rechtvaardiging voor het vasthouden aan het principe van één nationaliteit.

Het is tijd om het nationaliteitsrecht te moderniseren. De aanbevelingen en adviezen van de Nationale Ombudsman in het rapport “En toen was ik mijn Nederlanderschap kwijt” (2016) verdienen opvolging. De RWN moet echt worden gemoderniseerd door het wetsvoorstel van Sjoerdsma (D66) en Marcouch (PvdA) uit datzelfde jaar te behandelen en aan te nemen, stelt Hermie.

Vragen over dubbele nationaliteit? Neem dan contact met ons op.